- [email protected]
- 08508116629
Osteomalazi Nedir, Belirtileri Nelerdir?
Osteomalazi, kemik dokusunda deformasyon ve yapısal bozulmalara bağlı olarak ortaya çıkan bir tür kemik yumuşaması olarak açıklanabilir. Çoğunlukla D vitamini eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan bu rahatsızlık, hemen her yaştan kişiyi etkilese de yaşlı bireyler arasında daha yaygın görülür.
Osteomalazi, çocukluk döneminde görüldüğünde raşitizm olarak adlandırılır ve daha ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Büyüme döneminde, vücut ağırlığını artması ile birlikte bacak kemikleri üzerine binen yük de artar. Kemik yumuşaması olan bireylerde bu duruma bağlı olarak bacaklarda bükülmeler ve çarpıklıklar görülebilir. Bu durum erken yaşta, uzun kemiklerin çatlamasına, eğilmesine sebep olarak kişinin yaşam kalitesini derinden etkileyebilir. Ancak hastalığın erken dönemde fark edilmesi, kişinin çocukluk döneminde tedavi edilebilmesine de olanak tanır. Böylece henüz kalıcı hasar oluşmadan osteomalazi iyileştirilebilir. Bu nedenle osteomalazi hakkında bilgi sahibi olmak ve belirtilerini öğrenmek son derece önemlidir.
Bir tür kemik yumuşaması rahatsızlığı olan osteomalazi, çoğunlukla D vitamini eksikliğine bağlı olarak meydana gelir. Dünya çapında yaygın bir rahatsızlık olan osteomalazi, özellikle kapalı ortamlarda uzun zaman geçiren, güneş ışınlarından yeterince faydalanamayan kişilerde veya güneş ışınlarının az alındığı coğrafi bölgelerde daha sık görülür. D vitamini güneş ışınları aracılığıyla alınabileceği gibi bazı gıda maddeleri ile de vücuda alınabilir.
Normalde kemik dokusu, yapım ve yıkım faaliyetlerine bir döngü içinde sürekli olarak devam eder. Tıp dilinde korteks olarak adlandırılan kemiğin kabuk dokusu, ağırlıklı olarak kalsiyum ve fosfor minerallerinden oluşur. Matris olarak adlandırılan kollajen liflerin oluşturduğu iç yapısı ise daha yumuşak bir dokudan meydana gelir. Kemiği oluşturan hücreler, kemik yapım sürecinde bu lifleri minerallerle kaplar. Dolayısıyla mineral miktarı, kemiğin ne kadar güçlü olduğunu belirler. Osteomalazi hastalığı olan bireylerin kemiklerinde kolajen lifleri mineralize olmamıştır. Buna bağlı olarak kemikler yumuşar ve bükülebilir, çatlayabilir bir yapıya sahip olur. Bu durum ayrıca şiddetli kemik ağrılarına da yol açabilir. Erken dönemde görülen osteomalazi rahatsızlığına bağlı olarak bireyde; artan vücut ağırlığı ile birlikte, özellikle bacak kemiklerinde yamulma ve çarpıklık sorunu oluşabilir. Yaşlılarda ise osteomalazi çatlak ve kırık oluşumuna yol açabilir. Çokça merak edilen sorulardan biri de “Osteomalazi semptomları nelerdir?” şeklindedir.
Çoğunlukla D vitamini alımının düşük olduğu kişilerde görülen osteomalazi rahatsızlığında pek çok farklı belirti ortaya çıkabilir. Ancak bu belirtiler rahatsızlığın erken döneminde kişi tarafından fark edilmeyebilir. Bu durumun temel sebebi, kemiklerdeki hafif yumuşama, eğilme, çatlama ve kırılmaların ancak röntgen gibi radyolojik incelemeler sırasında fark edilebilir olmasıdır. Osteomalazinin erken döneminde ortaya çıkan ağrı ise pek çok farklı rahatsızlıkla karıştırılabilir. Osteomalazi rahatsızlığının ilerlemesiyle hissedilen kemik ağrıları da şiddetlenir ve kas zayıflığı ortaya çıkabilir. Bu ağrı genellikle bel, pelvis, bacak, kalça ve kaburga kemiklerinde hissedilir. Osteomalazi belirtileri arasında gece saatlerinde şiddetlenen ağrılar yer alır. Ağrı hissi, kemik üzerine baskı yapıldığında daha da şiddetlenebilir. Ayrıca osteomalazi hastaları, kısa yürüyüşlerde dahi çabuk yorulabilir. Bu da kas tonusunun azalmasına bağlı olarak gerçekleşir. Osteomalazi rahatsızlığının sık görülen belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
Kan düzeyinde kalsiyum, fosfor ve D vitamin düzeylerinin düşük olmasına bağlı olarak osteomalazi hastalarında kol ve bacaklarda uyuşukluk, uzuvlarda spazm, kalpte ritim bozukluğu gibi ek belirtiler de görülebilir.
Pek çok rahatsızlıkta olduğu gibi osteomalazi hastalığından korunmak için de yaşamın her döneminde sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterilmeli, vitamin ve mineral kaynaklarının yeterince tüketilmesine dikkat edilmelidir. Osteomalazi rahatsızlığından korunmak için osteomalazi nedenleri hakkında fikir sahibi olmak faydalı olabilir.
Temelde, kemik dokularının güçlü olabilmesi için kalsiyum ve fosfor mineralleri büyük öneme sahiptir. Vitamin ve minerallerin besinler aracılığıyla yeterli miktarda alınması bu nedenle son derece önemlidir. Dolayısıyla sağlıklı ve dengeli beslenme, osteomalazi hastalığından korunmak için olmazsa olmazlar arasında yer alır. Bu vitamin ve minerallerin gıda yoluyla yeterince alınamaması, alınmasına rağmen vücut tarafından emilememesi ya da kullanılamaması gibi durumlarda da osteomalazi hastalığı ortaya çıkabilir. Farklı bir deyişle kemik yapımını etkileyen süreçte meydana gelen herhangi bir bozukluk, osteomalazi hastalığına yol açabilir. Hipokalsemi, alkalen fosfataz, hipofosfatemi, bazı hormonal değişimler ve D vitamini eksikliğine neden olan malabsorbsiyon, çölyak, kronik karaciğer ve kronik böbrek hastalıklarının yanı sıra geçirilen bağırsak operasyonları ve gastrik bypass cerrahisi de osteomalaziye sebep olabilir.
Osteomalazi nedenleri arasında D vitamini eksikliği de yer alır. D vitamini kaynağı büyük oranda güneşlenmedir. Ancak uygun bir beslenme programı yardımıyla D vitamini gıdalar aracılığıyla da alınabilir. Dünya çapında osteomalazi rahatsızlığının en yaygın nedeni, yetersiz D vitamini alımıdır. Bu nedenle gün boyu kapalı ortamda çalışan veya güneş ışınlarının az olduğu bölgelerde yaşayan bireylerin, besinler yoluyla D vitamini alımını kontrol altında tutması önemlidir. Eğer besinler aracılığıyla yeterince D vitamini alınamıyorsa hekim tarafından reçete edilen takviyeler kullanılabilir. Bazı vakalarda ise D vitamini ve kalsiyum ve fosfor gibi minerallerin vücut tarafından emilimi yetersiz kalır. Bu durum yukarıda sayılan rahatsızlıklara bağlı olabileceği gibi farklı ilaçların kullanımıyla da ilişkili olabilir. Osteomalazi nedenleri arasında tüm bunlara ek olarak yaşlılık da gösterilebilir. Kemik yapım ve yıkım sürecinin dengesinin bozulduğu yaşlılık döneminde osteomalazi ortaya çıkabilir. Osteomalazi nedenleri de bu şekilde açıklanabilir.
Osteomalazi tanısı için kan testi yeterli olabilir. Fosfor, kalsiyum ve D vitamini gibi değerlerin kan düzeyinde düşük olması, osteomalazi rahatsızlığının belirteçlerindendir. Hastalığın tanısı için osteoblastlar yani kemik yapımında rol oynayan hücrelerin ürettiği enzimler de yapılan tetkikler ile kontrol edilebilir. Gerekli durumlarda görüntüleme tekniklerinden faydalanılarak kemik dokusu ve kemik yoğunluğu incelenebilir, elde edilen bulgular eşliğinde kişiye osteomalazi tanısı koyulabilir.
Osteomalazi rahatsızlığı çoğunlukla hastalığın ilerlediği ve belirtilerin şiddetlendiği döneme kadar fark edilmez. Bu nedenle düzenli olarak sağlık kontrollerine gitmek, vitamin ve mineral düzeylerini kontrol ettirmek önemlidir. Yapılan sağlık taramaları sırasında kişiye hastalığın erken döneminde osteoloji tanısı koyulabilir. Tanının netleşmesiyle kişinin genel durumuna göre farklı tedavi yöntemleri uygulanabilir.
Osteomalazi rahatsızlığında D vitamini başta olmak üzere fosfor ve kalsiyum eksikliği ön plandadır. Osteomalazinin erken döneminde ortaya çıkan belirtilerin gerilemesi için hekim, farklı vitamin ve mineral takviyeleri reçete edebilir. İlerlemiş osteomalazi vakalarında ise çatlak, kırık gibi yapısal bozulmalar oluşabilir. Bu gibi rahatsızlıkların tedavisi ise cerrahi operasyonlarla yapılabilir.
D vitamini eksikliği osteomalazi gibi pek çok farklı kemik ve eklem rahatsızlığına yol açabilir. Bu nedenle dengeli ve sağlıklı beslenmeye dikkat etmelisiniz. D vitamini yönünden fakir bir diyet uyguluyorsanız ya da güneş ışınlarından yeterince faydalanamıyorsanız hekiminize danışarak takviye kullanabilirsiniz.
Eğer sizde de Osteomalazi belirtileri varsa bir ortopedi hekimine muayene olmayı ihmal etmeyin.
