- [email protected]
- 08508116629
Omuz Kireçlenmesi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
Omuz kireçlenmesi, ağrı ve sertliğe yol açan omuz eklem kıkırdağının kademeli olarak aşınmasıdır. Eklem yüzeyi bozuldukça, kıkırdak yüzeyinin hemen altında yer alan kemik normal şeklini, formunu ve uyumunu kaybeder. Eklem kapsülü kalınlaşır ve bu da omuz eklem hareketinin daha fazla kısıtlanmasına yol açar. Acı ve ağrı verici bu durum, günümüzde yaşlanan nüfusta birlikte büyüyen bir sağlık sorunudur. Çoğu durumda, omuz kireçlenmesi rahatsızlığı tanısı dikkatli öykü, fizik muayene ve röntgen ile koyulabilir. Röntgende görülen omuz artritinin semptomları ve derecesi, mümkün olan en iyi tedavi seçeneğinin belirlenmesine yardımcı olur. Hekimin gerekli gördüğü durumda farklı tetkikler de yapılabilir. Omuz kireçlenmesi tedavisi, cerrahi ve cerrahi dışı olmak üzere pek çok farklı şekilde yapılabilir. Omuz kireçlenmesi tanı ve tedavi yöntemlerine geçmeden önce “Omuzda kireçlenme nedir?” sorusunu yanıtlamak gerekir.
Tıp literatüründe omuz osteoartriti ya da glenohumeral artrit olarak da bilinen omuzda kireçlenme, temel olarak omuz eklemi içinde yer alan kıkırdak dokusunun hasar görmesidir. Çoğu kişi omuzu tek bir eklem olarak düşünse de omuz eklemini oluşturan yapıda birden fazla eklem bulunur. Bu eklemlerden biri skapula yani kürek kemiği ve köprücük kemiği (klavikula) arasındadır. Bu eklem akromioklavikular eklem (AC) olarak adlandırılır. Bir diğer eklem ise humerus yani üst kol kemiği ve kürek kemiği arasındadır. Bu eklem, glenohumeral eklem (GH) olarak tanımlanır. Göğüs kemiği (sternum) ve köprücük kemiği arasında sternoklaviküler eklem (SC) bulunur. Bir diğer eklem olan skapulotorasik eklem (ST) ise vücudun arka kısmında, kürek kemiğinin göğüs kafesi ile bağlantısını oluşturur.
Omuz kireçlenmesi genellikle akromioklavikular ve glenohumeral eklemde görülse de en sık akromioklavikular eklemde meydana gelir. Genç bireylerde kırık, çıkık ya da yaralanmalara bağlı olarak görülebilen omuz kireçlenmesine 50 yaşın üzerindeki kişilerde daha sık rastlanır. Genellikle aktivite ile birlikte şiddetlenen omuz ağrısına yol açar. Bazı vakalarda, şişlik de görülebilir. Omuz kireçlenmesi belirtilerine geçmeden önce “Omuz kireçlenmesi neden olur?” sorusunu cevaplamak gerekebilir.
Omuz kireçlenmesi pek çok farklı etkene bağlı olarak gelişebilir. Ancak en yaygın sebepler, omuz ekleminin yük altında kalmasına yol açan yaralanmalardır. Mesleki zorlanmalar, travmalar, bozuk postür, eklemin kötü kullanılması, geçirilen omuz ameliyatları, yaş, aşırı kilo varlığı ve genetik faktörler omuz kireçlenmesine yol açan etkenler arasında sayılabilir. Tüm bunlara bağlı olarak eklemde bulunan kıkırdak doku zedelenebilir. Kemikten daha yumuşak ve esnek olan kıkırdak, kauçuk benzeri bir yapıdır. Kıkırdak, iki kemik arasında tampon görevi görür; eklem içinde yer alan kemik uçlarının hareketini kolaylaştırır, ilgili bölgenin kayganlığını sağlar ve kemikleri korur. Kıkırdak dokusunda bozulma meydana geldiğinde eklem içinde yer alan kemik yüzeyleri birbirine temas eder ve kemiklerin uç kısımları deforme olur. Bu durum eklemde ağrıya yol açar. Ek olarak bölgedeki dokuların da tahriş olmasına neden olabilir. Kıkırdak dokusu kan damarı içermez. Bu nedenle kıkırdağın hasarlanması durumunda, iyileşme kendiliğinden gerçekleşmez. Tedavi edilmeyen, kontrolsüz vakalarda ise kemikler arasındaki tampon tamamen yok olabilir. Bu durumda iki kemiğin uç kısımları birbirine sürtünmeye başlar. Kemik dokusunun da bozulmasına yol açan bu durumda kıkırdak ve kemik parçaları eklem içinde birikir. Buna bağlı olarak da iltihaplanma meydana gelir. İltihap oluşumu, bölgenin daha hızlı aşınmasına yol açar.
Omuz kireçlenmesine neden olan etkenlerden biri de romatoid artrit hastalığıdır. Sistemik bir rahatsızlık olan romatoid artrit, halk arasında eklem romatizması olarak da bilinir. Bu rahatsızlığın gelişiminde obezite, kadın cinsiyeti, genetik kalıtım, sigara kullanmak gibi nedenler rol oynayabilir.
Omuz dejeneratif eklem hastalığı olarak da bilinen omuz kireçlenmesi, eklem kıkırdağı, kemik ve eklem kapsülü dahil diğer eklem dokularının kademeli, ilerleyici, mekanik ve biyokimyasal bir yıkımıdır. Eklem yüzeyi aşındıkça eklem içindeki sürtünme artar, ağrı ve hareket kısıtlılığı görülür. Yaş, genetik, cinsiyet, kilo, eklem enfeksiyonu, omuz çıkığı öyküsü ve önceki yaralanmalar dahil olmak üzere, omuz kireçlenmesi için birçok risk faktörü vardır. Ağır inşaat işleri veya baş üstü kol hareketlerin yapılmasını gerektiren sporlar da omuz kireçlenmesi için risk faktörüdür. Kişinin yaşı ilerledikçe omuz kireçlenmesi riski de artar.
Çoğu kireçlenme vakasında olduğu gibi omuz kireçlenmesinde de ağrı önemli bir semptomdur. Omuz kireçlenmesi olan kişi omzunu hareket ettirirken ya da omzunu hareket ettirdikten sonra ağrı hissedebilir. Ağrı, kişinin uykusundan uyanmasına yol açacak kadar şiddetli olabilir. Kişi ağrıdan kaçınmak için omuz hareketlerini kısıtlar bu da omuz kaslarının zayıflamasına yani kas atrofisine neden olabilir. Bir diğer semptom ise hareket açıklığının sınırlanmasıdır. Farklı bir deyişle kişi normal omuz hareketlerini yapamayabilir. Hareket sırasında gıcırdama ya da tıkırdama sesi duyulabilir. Omuzda kireçlenme belirtileri bu şekilde açıklanabilir. Bu noktada merak edilen bir diğer soru da “Omuz kireçlenmesi nasıl teşhis edilir?” şeklindedir.
Omuz kireçlenmesi belirtileri ile bir ortopedi doktoruna başvurulduğunda hekim, öncelikle kişinin anamnezini alır ve ardından fizik muayenesini yapar. Anamnez sırasında omuzda var olan yakınmaların ne zaman başladığı, ağrı paterni, hareket açıklığındaki kısıtlanmanın ne kadar olduğu ve hangi hareketlerin ağrıyı artırdığı sorgulanır. Fizik muayene sırasında hassasiyet, ağrı noktaları ve kas zayıflığının şiddetini değerlendirmek için omuz eklemi hareket ettirilir. Ayırıcı tanı ve yansıyan ağrı varlığı için boyun, sırt, dirsek gibi farklı eklemler değerlendirilebilir. Omuz kireçlenmesinin tasını için bunlar yeterli olabilir. Ancak gerekli durumlarda röntgen, MR, BT, ultrason gibi radyolojik tetkikler istenebilir. Bazı vakalarda ise romatoid artrit, ankilozan spondilit, gut ya da enfeksiyon varlığı gibi omuz ağrısına neden olabilen diğer rahatsızlıkların ekarte edilmesi için laboratuvar testleri yapılabilir. Laboratuvar testleri, kan alınmasını veya omuz ekleminin aspirasyonunu gerektirebilir. Elde edilen bulgular ışığında kişiye omuz kireçlenmesi tanısı koyulur.
Omuz kireçlenmesi için cerrahi ve cerrahi dışı tedavi yöntemleri uygulanabilir. Cerrahi dışı yöntemlerle kişinin ağrısı kontrol altına alınabilir, cerrahi girişim ötelenebilir. Bu noktada merak edilen sorulardan biri de “Omuz kireçlenmesi evde nasıl tedavi edilir?” şeklindedir. Omuz kireçlenmesi evde tedavi edilemese de bazı öneriler omuz kireçlenmesine bağlı oluşan belirtilerin azaltılmasına yardımcı olabilir. Evde tedavi için hekim, aktivite değişikliği, istirahat, sıcak veya soğuk kompres uygulamaları gibi önerilerde bulunabilir. Omuz kireçlenmesi semptomları bu yöntemlerle hafiflemiyorsa hekim, asetaminofen gibi analjezikler, ibuprofen ve naproksen gibi nonsteroid antiinflamatuvar ya da topikal ilaçlar reçete edebilir. Cerrahi olmayan tedavi seçenekleri tükendiğinde, orta ve şiddetli omuz kireçlenmesi olan kişilere ameliyat önerilebilir. Omuz kireçlenmesini hafifletmek için yapılan çeşitli ameliyat türleri vardır. Hangi türün önerileceği, omuz kireçlenmesinin ciddiyetine, kişinin yaşına ve genel sağlık durumuna göre farklılaşabilir. Omuz osteotomisi, omuz debridmanı, mikrokırık, hemiartroplasti, omuz protezi, ters omuz değişimi, gibi pek çok farklı tedavi yöntemiyle omuz kireçlenmesi ameliyatlı olarak iyileştirilebilir.
Eğer sizde de omuz kireçlenmesi belirtileri varsa bir ortopedi uzmanına muayene olarak, hangi tedavi seçeneğinin sizin için uygun olduğunu öğrenebilirsiniz.
